ՊՏՂԱԲԵՐՄԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ՈՒՂԻՆԵՐԸ
Պտղատու բույսերը սովորաբար մի տարի տալիս են առատ և բարձր բերք, իսկ մյուս տարին` քիչ բերք կամ մնում են բոլորովին անբերրի: Այս երևույթը պտղաբուծության մեջ կոչվում է պտղաբերման պարբերականություն: Պարբերականություն ունեն գրեթե բոլոր...Շարունակել
Տարբեր գործոնների ազդեցությունը կաթնատվության վրա
Կովի կաթնատվության վրա ազդում են մի շարք գործոններ, որոնցից ամենակարևորներն են` կերակրումը, պահվածքը, խնամքը, հասակը, ցեղը և ցեղայնությունը, սերվիս-շրջանի, լակտացիայի, ցամաքի շրջանի տևողությունը, ծնի ժամկետը, նրան...Շարունակել
Ելակի մշակությունը մուլչապատման եղանակով
Ելակի մշակությունը մուլչապատման եղանակով ավելի է լավացնում բերքի որակը և ավելի է հեշտացնում ու քչացնում մշակության աշխատանքները: Մուլչապատման նյութերը ճնշում են մոլախոտերի աճը, հատկապես` միամյա: Մուլչի տակ գտնվող հողը ամռանը...Շարունակել
Ելակի մշակությունը կաթիլային եղանակով
Ելակը այլ հատապտուղներից տարբերվում է նրանով, որ շուտ է մտնում հասունացման փուլ և լավ մշակության դեպքում տալիս է բավականաչափ բարձր բերք: Այն պարունակում է մարդու կենսագործունեության համար անհրաժեշտ բոլոր նյութերը: Ելակի...Շարունակել
Ցրտից վնասված ծառերի խնամք
Մեր հանրապետությունում ուշ գարնանային և վաղ աշնանային ցրտերից տուժում են պտղատու ծառերից ոչ միայն բերքը, այլև դրանց առանձին մասերը` բունը, կմախքային ճյուղերը, տարեկան տարբեր աճերն ու բողբոջները:Գարնանը, երբ արդեն պարզվում է...Շարունակել
Բրաուլոզ
Բրաուլոզն ինվազիոն հիվանդություն է, որը հարուցվում է մայր մեղուների ու մեղուների մարմնի վրա մակաբուծվող բրաուլա կոչվող միջատի կողմից:Հիվանդության հարուցիչը, բրաուլան, կոչվում է նաև մեղվի ace` Braula coeca, պատկանում է...Շարունակել
Սխտորի մշակության ագրոտեխնիկան
Սխտորը բանջարաբոստանային հնագույն մշակովի բույս է և լայն տարածում ունի սննդի, երշիկի ու պահածոների արդյունաբերության, ժողովրդական բժշկության մեջ: Օգտագործվում է ինչպես թարմ վիճակում, այնպես էլ` որպես հականեխիչ, թթուների և երշիկի...Շարունակել
Պանրի պատրաստում տնային պայմաններում
Բարձրորակ պանիր պատրաստելու համար անհրաժեշտ է արտադրական պրոցեսների ճիշտ կազմակերպում, կաթի նորմալ բաղադրության և սանիտարական վիճակ: Կաթի սանիտարահիգիենիկ վիճակի մասին կարելի է դատել ելնելով նրա կեղտոտվածության աստիճանից,...Շարունակել
Պտղատու բույսերի միջշարային տարածությունների նպատակային օգտագործումը
Պտղատու բույսերին հատկացվելիք սնման մակերեսը նրանք կարող են օգտագործել տնկման 4-12-րդ տարուց սկսած. օրինակ, խնձորենուն տրվում է 49-64 մ2 տարածություն, որը կարող է օգտագործել կյանքի 8-10-րդ տարում, սալորենուն` 36-49,...Շարունակել
Մեղուների խնամքը երկհարկանի փեթակներում
Մեղրաբերքով առատ վայրերում մեղուները պահում են այսպես կոչված երկհարկանի փեթակներում: Այս փեթակի ծավալի մեծությունը հնարավորություն է տալիս աճեցնել մեծ քանակությամբ աշխատավոր մեղուներ: Երկհարկանի փեթակներում մեղվաընտանիքների...Շարունակել
Մեղրաքամի կազմակերպում
Մեղրաքամը լավ անցկացնելու համար մեղվապահը նախորոք պետք է տանի որոշակի նախապատրաստական աշխատանքներ: Առանձնացնի մողրաքամի համար շենք կամ վրան: Մեղրը դիետիկ սննդանյութ է, ուստի առանձնացված շենքը պետք է համապատասխանի սանաշիտարական...Շարունակել
Էմֆիզեմատոզ Կարբունկոլ
(խշխշան պալար) Սուր վարակիչ հիվանդություն է: Վարակվում են խոշոր եղջերավոր անասունները, հազվադեպ` ոչխարները` երեք տարեկանից մինչև չորս տարեկան հասակը:...Շարունակել
Կիտրոնի մշակությունը տնային պայմաններում
Կիտրոնը (լիմոն) մշտադալար բույս է, աճում է խոնավ մերձարևադարձային գոտում, որտեղ տարեկան տեղումների քանակը 1200 մմ և ավելի է, տաք օրերի թիվը 300-320, նվազագույն ջերմաստիճանը (հունվար ամսին)`5-60C առավելագույնը 35-360C:...Շարունակել
Խաղողագործությամբ զբաղվողների համար
ԱՖՄ-2121-ի ազդեցությունը խաղողի վազի բերքատվության և միլդիու հիվանդության նկատմամբ դիմացկունության բարձրացման վրաՇարունակել
Կովերի կերակրում և խնամք
Կովերի մեջ սննդարար նյութերի այս կամ այն քանակի պակասը բերում է ֆիզիոլոգիական վաճակների խանգարման, իսկ դրանց ավելցուկը ծախսերի անտեղի ավելացման: Յուրաքանչյուր 100կգ կենդանի զանգվածի հաշվով կովերին անհրաժեշտ է ապահովել 2.8-3.2կգ...Շարունակել
Կորնգանի մշակության տեխնոլոգիան
ՆշանակությունըԿերային մշակաբույսի մեջ գրավում է առաջին տեղերից մեկը: Օգտագորժվում է կանաչ զանգվածը, խոտը, խոտալյուրը, սենաժը և ծղոտը: Կանաչ զանգվածով կերակրելիս անասունների մոտ փորուռուցք (տիմպանիտ) չի առաջացնում: Ունի մեծ...Շարունակել
Պտղատու և հատապտղատու բույսերի վնասատուներ և հիվանդություններ
Դեղձենու տերևների գանգրոտությունը վտանգավոր սնկային հիվանդություններից է: Տերևները և մատղաշ ընձյուղները դառնում են մսալի, կարմրագորշ գույնի և թափվում են: Պայքարի միջոցներըՄարտ ամսին ծառերը սրսկել 80 %-անոց քլորոֆոսի և կուպրոզանի...Շարունակել
Ճագարների վիրուսային արյունահոսային վարակ
Սուր ընթացող կայծակնային և բացառիկ արագությամբ տարածվող վարակիչ հիվանդություն է: Հարուցիչի նկատմամբ զգայունակ են միայն ճագարները: Առավել զգայուն են հասակավոր, 3,0-3,5կգ կենդանի զանգված ունեցող ճագարները:Հայտնի է, որ համաճարակի...Շարունակել
Նորածին հորթերի խնամքը
Նորածին հորթի կենդանի զանգվածը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա կենսագործունեության և հետագա զարգացման վրա: Ուստի, անհրաժեշտ է կովերին ցամաքեցնել ծնից 2 ամիս առաջ, որպեսզի պտուղն աճի նորմալ: Կրծի այտուցից խուսափելու և ծինը նորմալ...Շարունակել
Բանջարանոցի հիմնում և խնամք
Սերմերի տափանման (խցման) խորությունըՍկսնակ բանջարաբույծները սերմերը շատ խորն են ցանում, որից սերմերի ծլումը դանդաղում է կամ դադարում, աճելու դեպքում էլ ծիլերը չեն կարող դուրս գալ մակերևույթ: Իսկ սերմերը ոչ խորը ցանելու դեպքում...Շարունակել
Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սնկային հիվանդությունների ու վնասատուների դեմ պայքար
Անընդհատ տեղացող անձրևները և կլիմայի փոփոխությունները պատճառ են հանդիսանում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սնկային հիվանդությունների և վնասատուների զարգացման ու բազմացման համար:Կորիզավոր պտղատեսակների այգիներում ծակոտկեն...Շարունակել
Խաղողի ողկուզակերը և դրա դեմ կիրառվող պայքարի միջոցները
Խաղողի ողկուզակերը փոքրիկ թիթեռ է` 1-2 սմ թևերի բացվածքով, 0.4-0.5 սմ երկարությամբ: Առջևի թևերը մուգ շագանակագույն են, անորոշ նախշերով, իսկ հետևի թևերը արծաթամոխրագույն : Հասուն թրթուրը դեղնականաչավուն է , 6-8 մմ...Շարունակել
Ամառային վարունգի մշակություն
Տաք ամառային ամիսները, համեմատաբար մեղմ, երկարատև աշունը, ոռոգելի ջրի բավարար առկայությունը ստեղծում են բոլոր անհրաժեշտ պայմանները` խոզանացան վարունգի արդյունավետությունը բարձրացնելու, հարուստ, որակյալ պտուղ և սերմ ստանալու...Շարունակել
Բույսերի հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի կազմակերպում օրգանական եղանակով
Օրգանական գյուղատնտեսությունն իր մեջ ներառում է մի համակարգ, որը նպատակաուղված է բարելավելու հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, բերրիությունը, հակված է գյուղատնտեսական արտադրության փակ ցիկլի կիրառմանը և խրախուսում է...Շարունակել
Ծխախոտի մշակություն
Ծխախոտի նախորդներըՄեր հանրապետության ծխախոտագործական տնտեսություններում նախորդ կարող են լինել հատիկաընդեղային բույսերը`եգիպտացորենը, աշնանացան ցորենը և միամյա բակլազգի խոտաբույսերը:Ցանքաշրջանառություններից դուրս մշակելու դեպքում...Շարունակել
Արևածաղկի յուղատու և կերային սորտերի մշակություն
Արևածաղիկը յուղատու և կերային մշակաբույս է: Սրա սերմերից ստացվում են որակով յուղ, իսկ քուսպն օգտագործվում է սննդաարդյունաբերության մեջ կամ որպես խտացված անասնակեր: Արևածաղիկը նաև սիլոսային մշակաբույս է: Որպես շարահերկ մշակաբույս,...Շարունակել
Ոչխարաբուծություն և այծաբուծություն
Ոչխարների և այծերի կենսաբանական առանձնահատկություններըՈչխարները և այծերը առավելապես արոտային կենդանիներ են, լավ են օգտագործում բոլոր տեսակի արոտները, բացառությամբ ճահճայինի: Նրանց կողմից որպես արոտ օգտագործվում են այնպիսի...Շարունակել
Խաղողի վազի հիմնական հիվանդությունները
Խաղողի վազի տարածված և տնտեսական մեծ վնաս հասցնող հիվանդություններից են միլդյուն, անտրակնոզը, մոխրագույն փտումը, որոնց դեմ ժամանակին ու ճիշտ պայքար չտանելու դեպքում զգալիորեն նվազում է բերքը, ընկնում է որակը:1. Միլդիու կամ կեղծ...Շարունակել
Սոյայի մշակություն
Սոյայի հատիկները պարունակում են 35-40% սպիտակուց, շուրջ 20-25% յուղ, հարուստ են ածխաջրերով, վիտամիններով և հանքային աղերով: Բուսական ծագման յուղի համաշխարհային արտադրանքի ավելի քան 38%-ը ստացվում է սոյայից: Սպիտակուցներով հարուստ...Շարունակել
Ոլոռի, սիսեռի, ոսպի և գետնանուշի մշակություն
Ոլոռի համար լավ նախորդ են սև ցելից հետո մշակված աշնանացան ցորենը, կարտոֆիլը, եգիպտացորենը: Արարատյան հարթավայրում այն կարելի է մշակել նաև խոզանացանի դեպքում: Ցանքից առաջ սերմերի մշակումը ռիբոզիում պատրաստուկով բավականին...Շարունակել
Լոբու մշակություն
Լոբին միամյա բույս է: Լինում է թփային, կիսափաթաթվող և փաթաթվող ձևերով: Սննդի մեջ օգտագործվում են հատիկը և կանաչ ունդերը: Հասունացած սերմերը պարունակում են 28-32% սպիտակուցներ, մարդու օրգանիզմի համար շատ կարևոր ամինաթթուներ...Շարունակել
Տաքդեղի «Նուշ 55» և «Մուտանտ 83» նոր սորտերի մշակության տեխնոլոգիան
Տեխնոլոգիան իրականացվում է աշնանը, վար 25 սմ խորությամբ: Վարին զուգահեռ հող ներմուծել գոմաղբ` 30տ/հա չափաքանակով, հանքային պարարտանյութերից`ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութերի 60%-ը: Սերմերը ցանքից առաջ ենթարկել թերմիկ...Շարունակել
Թռչունների կերակրումը
Գյուղատնտեսական թռչունների նորմալ կենսագործունեությունը և մթերատվությունն ապահովելու համար ամենակարևոր պայմանը նրանց լիարժեք կերաբաժիններով կերակրումն է: Հատիկային կերերը թռչունների կերաբաժնի հիմքն են: Կերաբաժնում դրանք կազմում...Շարունակել
Պտղատու այգիների գարնանային մշակություն
Գարնան բացվելուն պես ՀՀ նախալեռնային և լեռնային գոտու պայմաններում պետք է նախատեսել պտղատու այգիների գարնանային մշակության հետևյալ փուլերը. սպիտակեցնել ծառերի բները և կմախքային ճյուղերը, ծառերը պաշտպանել վնասատուներից և...Շարունակել
Գարնանացան գարու մշակություն
Գարնանացան գարին բարձր բերք է տալիս կարտոֆիլից, ծխախոտից, ընդեղեն բույսերից, եգիպտացորենից, արևածաղկից, միամյա խոտաբույսերից և ցելից հետո: Գարին` որպես չպառկող, համեմատաբար կարճ ցողուններ և կարճ վեգետացիոն շրջան ունեցող բույս,...Շարունակել
Մկնանման կրծողները և պայքարը դրանց դեմ
Ինչպես ցույց տվեցին ընթացիկ տարվա ուսումնասիրությունները, մկնանման կրծողները գրեթե բոլոր գյուղական համայնքներում, թե ցանքերում և թե բազմամյա խոտհարքներում ու տնկարկներում լուրջ վնաս են պատճառում սպասվող...Շարունակել
Երինջացուների պահվածքը եւ աճեցումը (ձմեռային մսուրային պահվածքի պայմաններում)
Ամառային արոտային պահվածքից հետո, երբ հարկադրված պայմաններ են ստեղծում կենդանիներին անասնաշենքերում պահելու համար, առաջին հերթին հարկավոր է հոգալ երինջացուների կանգնելատեղերի, գոմի խոնավության և լուսավորվածության, օդի մաքրության...Շարունակել
Մեղվաընտանիքների ձմեռում
Հաջող ձմեռած մեղվաընտանիքները գարնանը լինում են ուժեղ ու կենսունակ: Այդպիսի ընտանիքներում մայրը օրեցօր ավելացնում է ձվադրումը, և մեղուներն ավելի շատ թրթուրներ ու հարսնյակներ են կերակրում:Մեղուների բարեհաջող ձմեռելու համար...Շարունակել
Մեղուների հիվանդություններ
Մեղվաընտանիքները ենթակա են վարակիչ և ոչ վարակիչ հիվանդույթունների: Այդ հիվանդությունները հաճախ հսկայական վնաս են պատճառում մեղվաբուծությանը` առաջացնելով մեղուների զանգվածային անկում, կասեցնելով մեղվաընտանիքների աճն ու...Շարունակել
Պտղատու և խաղողի այգիներում հիվանդությունների դեմ աշնանը տարվող պարտադիր աշխատանքները
Պտղատուների և խաղողի այգիներում հիվանդությունների դեմ աշնանը տարվող պայքարի աշխատանքների նպատակն է հնարավորինս նվազեցնել հիվանդությունների հարուցիչների ձմեռող պաշանները, այսպիսով կրճատել վարակի տարեցտարի փոխանցման աղբյուրները:...Շարունակել
